سازمان های بین المللی زنان

سازمان های ملل متحد در رابطه با زنان                

کمیته محو کلیه اشکال تبعیض علیه زنان

کمیته( CEDAW) درسال ۱۹۸۲ در راستای نظارت بر اجرای کنوانسیون محو کلیه اشکال تبعیض علیه زنان تشکیل گردید. کمتیه از ۲۳ کارشناس منتخب دولت های عضو تشکیل میشود. طبق کنوانسیون اعضای کمیته از خبرگان دارای شهرت اخلاقی و صلاحیت در زمینه های مربوط به کنوانسیون هستند. این افراد برای یک دوره چهار ساله انتخاب شده و امکان انتخاب مجددآن هاوجود دارد. این اعضا در صلاحیت شخص خود خدمت می کنند و نماینده دولت خود محسوب نمی گردند.

کمیته هر سال در یک جلسه سه هفته ای، گزارشات دولت های عضو، اقدامات و پیشرفت های آن ها را مورد ارزیابی قرار می دهد. همچنین در جهت محو تبعیض علیه زنان، پیشنهادات کلی ارائه می نمایند. نیز در راستای بررسی گزارشات، ممکن است از آژانس های تخصصی یا سازمان های غیر دولتی نیز اطلاعاتی مطالبه نماید. این کمیته در رابطه با فعالیت های خود گزارشاتی را سالانه از طریق شورای اقتصادی، اجتماعی به مجمع عمومی تقدیم می دارد و بیرکل سازمان ملل این گزارشات را جهت اطلاع به کمیسیون مقام زن ارسال میکند.

دراین گزارش، فعالیت های کمیته و نیز پیشنهادات و توصیه هایی را که برمبنای رسیدگی به دولت های عضو بدست آورده، منعکس می شود.

کمیسیون مقام زن

این کمیسیون یکی از اولین نهادهایی است که به وسیله شورای اقتصادی، اجتماعی ملل متحد تشکیل شده است ( در سال ۱۳۴۶). کمیسیون مقام زن مهم ترین رکن سازمان ملل برای تصمیم گیری و سیاست گذاری در مورد جایگاه زنان بوده و در رابطه با هر مسئله مرتبط با زنان، پیشنهادات و گزارشات خود را به ملل متحد ارائه می کند و درموارد ضروری می توائد برای جلوگیری یا کاهش نقض حقوق زنان اقدام بین المللی فوری انجام دهد.

به عبارتی کمیسیون مقام زن، مدافع جهانی تساوی میان زنان و مردان قلمداد می شود. کمیسیون یک رکن میان دولتی است و از ۴۵ دولت تشکیل می شود که هریک برای یک دوره چهار ساله انتخاب میشوند.

کمیسیون هر ساله برای دوره ای که حداقل هشت روز است، جلسه برگزار میکند. کاراصلی کمیسیون مقام زن، تعیین استاندارد های جهانی برای تساوی میان مردان و زنان است. همچنین این نهاد دراین که ملاحظات مربوط به زنان و رکانون توجه آژانس های تخصص ملل متحد قرار گیرد، نقش اساسی ایفا میکند.

در طی سال های کمیسیون در موضوعاتی نظیر مشارکت سیاسی زنان و سطوح مختلف تصمیم گیری و نقش زنان در توسعه، فعالیت داشته است. همچنین راهکارهایی در خصوص حق زنان در استخدام و آمورش نقش آن ها در اقتصادی و محیط زیست و توصیه هایی در این باره که چگونه زنان را درجنگ علیه فقر می تواند حمایت نمود، ارائه میکند اقدامات کمیسیون در زمینه خشونت علیه زنان، منتهی گردید به تصویب اعلامیه محو خشونت علیه زنان که درمجمع عمومی سازمان ملل به تصویب رسید. کمیسیون در برگزاری کنفرانس های جهانی مربوط به زنان نیز فعالیت میکند.

اجلاس بین المللی کمیسیون مقام زن سالی یک بار در نیویارک برگزار میشود. دراین اجلاس نمایندگان عالی رتبه دولت ها حضور داشته و نمایندگان پارلمان زن و نمایندگانی از NGO ها نیز درکمیته های مرتبط با این کمیسیون حضور دارند.

نهاد زنان ملل متحد؛ UN Women

این نهاد به عنوان نهاد اصلی ملل متحد برای تساوی جنسیتی و توانمند سازی زنان قلمداد میشود. اعضای ملل متحد با ایجاد این نهاد یک اقدام تاریخی در شتاب بخشیدن به اهداف سازمان در خصوص تساوی جنسیتی و توانمند سازی زنان انجام داده و این اقدام به عنوان بخشی از اصلاح ساختاری، سازمان ملل متحد قلمداد میشود. چهار نهاد مرتبط با زنان برای اثر بخشی بیشتر با یکدیگر ادغام یا تجمیع و وظایف و ماموریت های آن ها به این نهاد واگذار شده است. این چهار نهاد عبارتند از:

الف) دفتر نماینده ویژه دبیر کل در امور جنسیتی (OSAGI)

ب) بخش پیشرفت زنان (DAW)

ج) صندوق سازمان ملل متحد برای توسعه زنان (UNIFEM)

د) موسسه آموزشی و تحقیقاتی بین المللی برای پیشبرد زنان(INSTRAW)


 اعلامیه جهانی حقوق بشر

یکی از اهداف سازمان ملل متحد، طبق ماده اول منشور ملل متحد، ایجاد همکاری بین المللی برای ترویج و ترغیب احترام به حقوق بشر و آزادی همگان بدون تمایز از نظر نژاد، جنس، زبان یا مذهب است. سازمان ملل متحد از بدو تاسیس به اعتلا و حراست از حقوق بشر توجه کرده است. این سازمان طی ده سال اول حیاتش بیشتر فعالیت های خود را به تبیین مفهوم(( حقوق بشر و آزادی های سیاسی)) و پایه گذاری اصول گسترده و معیار های عمومی، به ویژه از طریق تدوین اسناد بین المللی مصروف کرده است ( ارمنی، 1372 : 107 تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر توسط مجمع عمومی سازمان ملل درتاریخ دهم دسامبر سال 1948 یکی از نخستین دستور های این سازمان درزمینه حقوق بشر بود. مجمع عمومی این اعلامیه را به عنوان (( معیارموفقیت مشترک برای همه اقوام و ملت ها)) معرفی کرد و از همه کشورها عضو و تمامی مردم جهان خواست تا شناخت و رعایت حقوق و آزادی های مندرج در آن را تامین و ترویج نمایند. ( سازمان ملل متحد، 1354:595 ) درواقع تصویب این اعلامیه، به عنوان جز مکمل حقوق و آزادی های مطرح شده و منشور انجام شد. به علت اینکه مواد این منشور، به صورت های مختلف و گاه کاملاً متناقض با یکدیگر تفسیر می شد و به دلیل ناتوائی مواد منشور در تبیین واضح این حقوق و آزادی ها و کافی نبودن استناد به موضوعی که بدین صورت دریک معاهده درج شده برای ایجاد التزام مقرر شد تا جز مکملی به منشور اضافه شود. ( سازمان ملل متحد 1374 :243)

اعلامیه جهانی حقوق بشر در ابتدا ارزش کار بردی نداشت، ولی به مرور زمان ماهیت حقوقی آن متحول شد واکنون جزو اسناد معتبر ولازم الاجرای بین المللی به شمار می آید. در مورد علل تغییر ماهیت حقوق اعلامیه، دیدگاه های مختلفی از سوی حقوقدانان مطرح شده است. برخی از آنان معتقد ند حقوق بشر اصولاً ریشه درعرف جهانی دارد و پیش از تصویب این اعلامیه نیز چنین عرفی درظاهر میان دولت های اروپایی وجود داشته است. بنا به نظر تعدادی دیگر از حقوقدانان، درشرایط کنونی بر اثر عملکرد دولت ها، در رعایت قواعد مندرج در اعلامیه، اصول مندرج دران به صورت عرف در آمده و درقوانین اساسی تعدادی از کشور های گنجانیده شده است و آخراینکه مقدار زیادی از اصول مندرج در اعلامیه، درمیثاق های مزبور به عنوان معاهدات معتبر چند جانبه بین المللی برای اعضای آن حالت لازم الاجرایی دارد. مطابق این اعلامیه که در 10 سپتامبر 1948 به تصویب رسید(( هر فرد مستحق همه حقوق و آزادی های است که در این اعلامیه مقرر گردیده است، بدون هیچگونه تبعیض نژادی، جنس، زبان یا مذهب، تولد یادیگر وضعیت ها (( اعلامیه جهانی حقوق بشر شامل 30 ماده می شود. دوماده اول اصول اساسی ناظر برهمه حقوق بشر را بیان میکند. مواد 3تا 21 به میان حقوق مدنی وسیاسی می پردازد و مواد 22 تا 27 به حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اختصاص دارد. سه ماده آخر نیز مبانی حفظ حقوق بشر برای برخورداری همگان از آن ها را نشان می دهد)).