تاریخچه وزارت - وزارت امور زنان

تاریخچه وزارت

تاریخچه وزارت امورزنان

شصت و پنج سال قبل (۱۳۲۲ هـ ش) در زمان سلطنت محمد ظاهر شاه، اتحادیه بیست عضوی زنان بنابر ضرورت زمان، نهادی را به نام مؤسسه عالی نسوان به منظور تشکل، آموزش و روشنگری زنان افغانستان در ساحه مرکزی شهر کابل (تعمیرجوار شرقی هوتل سرینای فعلی) ایجاد کردند. دو سال بعد (۱۳۲۴هـ.ش) از اثر پیشنهاد و پیگیری بی بی زینب خواهر امان الله خان برای مؤسسه مذکور یک قطعه زمین در ساحه شهرنو کابل

(موقعیت فعلی وزارت امور زنان  خریداری گردید و در آن یک باب کودکستان، مکتب ، سینما و دفاتر کار اعمار شد که سینمای آن به نام زینب مسمی ساختند. در مکتب مؤسسه عالی نسوان آن وقت که مدیریت آنرا خانم رقیه به عهده داشت ، زنان متأهل که بنابر دلایل مختلف از تحصیل باز مانده بودند، درس میخواندند.

مؤسسه مذکور در سال 1342 هـ.ش شامل تشکیل وزارت کار و امور اجتماعی گردید و به نام میرمنو تولنه مسمی شد که تا سال 1357 هـ.ش باالنوبه تحت ریاست حمیرا نورزایی، کبرا نورزایی ، صالحه اعتمادی داکتر نیلاب مبارز به فعالیت خود ادامه داد.

در سال 1357 هـ.ش نام میرمنو تولنه، به کلوپ مرکزی نسوان تعدیل شد. کلوپ مذکور در سال 1365 هـ.ش به انجمن مرکزی نسوان تبدیل گردید و تحت همین نام تا سال 1370 هـ.ش فعالیت کرد.

بعد از رویداد 7  ثور 1357 هـ.ش شورای سراسری زنان به حیث یک سازمان اجتماعی- سیاسی به رهبری داکتر اناهیتا راتب زاد تشکیل شد که با استفاده از امکانات دولتی فعالیت میکرد. شورای مذکور تا سال 1370 هـ.ش انجمن مرکزی نسوان را که تعداد آن به 360  تن میرسید، به واحد دومی خود مبدل ساخت. شورای سراسری زنان افغانستان مصروف فعالیت های اجتماعی و سیاسی سراسری میان زنان بود. این شورا در مرکز و ولایات کشور نهاد های خود را ایجاد کرد. خانم های که در رهبری شورای سراسری زنان افغانستان فعالیت می نمودند، عبارت اند از: فیروزه مرجان، معصومه عصمتی وردک، ثریا، بلقیس تابش، جمیله ناهید، گلجان، شهلا شیرزاد، طاهره دردمل و فوزیه نیکزاد. فعالیت های میرمن تولنه بیشتر به حیث یک نهاد حرفوی و مسلکی محدود به شهر کابل بود و مصروف کار های مثل تدویر کورس های حرفوی و مسلکی خیاطی، قالین بافی، تایپستی، گلسازی، آرایش و دیکوریشن، تدبیر منزل، سوزندوزی و بافت بود.

در سال 1370 هـ.ش با رویکار شدن حکومت مجاهدین در کابل مؤسسه عالی نسوان مجدداً رویکار شدکه در اوایل تحت ریاست محبوبه حقوقمل و بعداً قدریه یزدانپرست فعالیت میکرد.

در سال 1373 خورشیدی وزارت کار و امور اجتماعی موازی با مؤسسه عالی نسوان در تشکیلات خود میرمنو تولنه را احیا و ایجاد کرد که تا میزان 1375 هـ.ش فعالیت مینمود.

میزان سال 1375 هـ.ش فرا رسید، طالبان داخل کابل شدند، دختران و زنان از رفتن به کار و مکتب منع و خانه نشین گردیدند. طالبان، مؤسسه عالی نسوان و میرمنو تولنه را باهم مدغم ساختند و عوض زنان، مردان را استخدام نمودند. حکومت طالبان در سال 1380 سقوط کرد. وزارت امور زنان به اساس توافقات کنفرانس بن، در چوکات اداره مؤقت افغانستان ایجاد گردید و در قوس 1380 هـ.ش به حیث عضو قوه اجرائیه اداره مؤقت معرفی شد. کارمندان اناث و ذکور مؤسسه عالی نسوان و میرمنو تولنه مجدداً جذب و مقرر شدند. وزارت امور زنان در سال 1382 ستراتیژی خود را که متوجه امور خیریه بود، به یک ارگان پالیسی ساز مبدل کرد.

اولین وزیر وزارت امور زنان سیما سمر بود که از سال 1380 تا اواخر 1381خدمت کرد، داکتر حبیبه سرابی 1381- 1383 و داکتر مسعوده جلال ازعقرب 1383 تا اسد 1385 بالترتیب به حیث وزرای امور زنان کار نمودند، در اسد 1385 داکتر حُسن بانو غضنفر از پارلمان کشور به حیث وزیر امور زنان رأی اعتماد گرفت. از سال 1380 تا حالا خانم هایی که بحیث معینان مسلکی و پالیسی وزارت امور زنان اجرای وظیفه نموده اند، عبارت اند از: شفیقه یارقین،ثریا صبحرنگ،پوهنیار مزاری صفا،سیده مژگان مصطفوی ، و معینان مالی و اداری عبارت اند از: تاجور کاکر، نجیبه شریف و ملیحه سهاک، پلوشه کاکرو فوزیه حبیبی.

این وزارت دارای 9 ریاست مرکزی و 34 ریاست امور زنان در ولایات میباشد.

اولین مقرره تنظیم اجراآت و فعالیتهای وزارت امور زنان به حیث اداره مرکزی به داخل چهار فصل و 24 ماده به اساس مصوبه شماره 3 مؤرخ 17/1/1383 مجلس عالی وزراء تصویب و به اساس فرمان شماره 26 مؤرخ 4/3/1383 ریاست دولت انتقالی اسلامی افغانستان منظور گردید. در ماده سوم این مقرره میخوانیم: وزارت امور زنان از تطبیق مشی سیاسی و اجتماعی دولت جهت تأمین و توسعه حقوق مشروع زنان در کشور و رعایت قانونیت در زندگی آنها در ساحه فعالیت خویش مسوؤل میباشد.

ماده چهارم:

وزارت امور زنان در انجام فعالیتهای خود قوانین، فرامین نافذه کشور، تصاویب شورای و احکام این مقرره را ملاک عمل قرار داده، تطبیق سالم آنرا در ساحه فعالیت های مربوط تأمین مینماید.